بازیافت پساب و استفاده مجدد در سیستم های صنعتی

بازیافت آب، استفاده دوباره از فاضلاب تصفیه شده برای مقاصد مفید مانند آبیاری کشاورزی و فرایندهای صنعتی و در بعضی مواقع شهری است.لزوم بهره گیری از منابع آبی غیر متعارف و پساب ها، موضوعی است که امروزه بعنوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر بویژه در کشور ایران نمایان شده است. بطور کلی تصفیه پساب های شهری، کشاورزی و صنعتی و بازیافت آن مورد مصرف فراوانی دارد که می تواند جایگزین آب های زیرزمینی شود و تا حد فراوانی در حفظ منابع آبی مختلف تاثیر گذار باشد. بازیافت آب و تصفیه آن می تواند در بعضی از موارد ایجاد تولید آب شرب را به همراه داشته باشد. در نتیجه می توان آب مورد نیاز مصارفی همچون کشاورزی، آبیاری های فضای شهری، دفع به آب های سطحی و یا چاه های جاذب و یاتغذیه مصنوعی سفره های آب زیرزمینی را با بازیافت آب و استفاده مجدد از پساب تامین کرد تا بتوان بهره برداری از منابع آب زیرزمینی و سطحی را در جهت حفظ منابع آبی کاهش داد و با بحران کم آبی مقابله نمود.
برای تصفیه آب خاکستری تاکنون روش فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی مورد بررسی قرار گرفته اند. با توجه به خواص آب خاکستری، استفاده از یک روش به تنهایی برای تطبیق با استانداردهای محیط زیستی موجود کافی نیست. جهت دستیابی به بالاترین راندمان، عموما در ابتدا از یک مرحله تصفیه فیزیکی به عنوان پیش تصفیه استفاده می شود. در مرحله پیش تصفیه بیشتر رسوبات موجود، جامدات معلق و سایر موادی که به راحتی از محیط جدا می شوند، به کمک فیلتر یا غشاء از پساب جدا می شوند. پس از انجام مرحله پیش تصفیه، با استفاده از مراحل مکمل، فرآیند تصفیه تکمیل می شود. استفاده از راکتورهای ناپیوسته ترتیبی، بیوراکتورهای غشایی و تماس دهنده های دوار بیولوژیکی از مهمترین روشهای بیولوژیکی هستند که امروزه برای تصفیه پساب استفاده می شوند.

کاربردهای تصفیه فاضلاب و پساب صنعتی بسیار وسیع و گسترده می باشد و تقریباً در تمامی صنایع کاربرد دارد، به صورت خلاصه این کاربردها شامل موارد ذیل می باشند:
• تصفیه پساب و بازگردانی آب به چرخه تولید کارخانه فولاد سازی
• تصفیه و بازگرداندن آب و فاضلاب کارواش و قالیشویی ها که حاوی کف و دترجنت می باشد.
• تصفیه فاضلاب کارخانجات لبنی که در اثر فرایند CIP و شستشوی مخازن و لوله های تولید لبنیات مانند شیر، ماست، کره و پنیر به وجود می آید و حاوی مواد چرب می باشد.
• تصفیه فاضلاب کارخانجات نشاسته، گلوکز و گلوتن که حاوی مقادیر زیادی کربوهیدرات بوده و در اثر فرایندهای مختلف تخمیر و تغلیظ به وجود می آید.
• تصفیه فاضلاب صنایع رنگرزی و نساجی دارای مواد آلی، رنگ و ذرات جامد معلق و ترکیبات سخت تجزیه پذیر.
• تصفیه فاضلاب کارخانجات کارتن و کاغذسازی و بازگرداندن آب مصرفی به ابتدای خط تولید با حذف ترکیبات آلی موجود در فاضلاب
• تصفیه پساب صنایع غذایی مانند سوسیس و کالباس که حاوی پروتئین و چربی بالایی می باشد
• تصفیه پساب کارخانجات مواد شوینده که حاوی ترکیبات سخت تجزیه پذیر و مواد سمی می باشند
• تصفیه فاضلاب واحدهای دباغی و چرم سازی و از بین بردن سولفید، ذرات جامد، ترکیبات کرم.
پساب تصفیه شده را می توان به چرخه تولید بازگرداند و یا در آبیاری و کشاورزی، دفع به آب های سطحی و یا چاه های جاذب استفاده نمود. علاوه بر موارد مذکور، در صورتی که یک واحد صنعتی و تولیدی در مجموعه شهرک صنعتی احداث گردیده باشد می تواند، فاضلاب خود را تصفیه و به شبکه جمع آوری و تصفیه خانه فاضلاب شهرک صنعتی متصل نماید.